बीबीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इन्धनको मूल्य घटाउने प्रयासस्वरूप रुसबाट डिजेल आयात गर्ने घोषणा गरेका छन् । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले भने यस कदमको आलोचना गर्दै यसले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई फाइदा पुग्ने बताएका छन् ।
ट्रम्पका अनुसार रुसले तत्काल तीन लाख टन डिजेल उपलब्ध गराउनेछ । त्यसपछि नोभेम्बरमा थप पाँच लाख टन र त्यसलगत्तै अर्को १० लाख टन डिजेल आपूर्ति गरिनेछ ।
शुक्रबार गरिएको उक्त घोषणाप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै जेलेन्स्कीले यसलाई अन्त्य गर्नुपर्ने युद्धमा लगानी गर्ने कदमको संज्ञा दिएका छन् । उनका अनुसार रुसलाई यस्तो सुविधा दिनुले शान्ति स्थापनामा सहयोग पुग्ने छैन, बरु युद्ध लम्बिने जोखिम बढ्नेछ ।
सम्झौताअन्तर्गत अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले आगामी अप्रिल ७ सम्म रुसी डिजेल निर्यातमाथिका प्रतिबन्ध अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्ने तयारी गरेको बताइएको छ । यद्यपि अमेरिकी बैंकमा रहेका रुसी सम्पत्तिलगायत अन्य प्रतिबन्धित सम्पत्ति भने रोक्का नै रहनेछन् ।
ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत छोटो समयमै थप ३० लाख टन डिजेल उपलब्ध गराइने बताएका छन् । यद्यपि यसको आपूर्ति रुसका तेल प्रशोधन केन्द्रहरूको अवस्थामाथि निर्भर रहनेछ । ती केन्द्रहरू युक्रेनी आक्रमणको निशानामा पर्दै आएका छन् ।
यस वर्षको सुरुदेखि डिजेल निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएको रुसले अमेरिकी तथा विश्व बजारमा तेल र पेट्रोलियम पदार्थ आपूर्ति गर्न तयार रहेको पुटिनले पनि बताएका छन् । तर, उनले आपूर्तिको परिमाण भने खुलाएका छैनन् ।
विश्लेषकहरूले रुसले ट्रम्पले घोषणा गरेअनुसारको परिमाणमा डिजेल उपलब्ध गराउन सक्ने क्षमतामाथि प्रश्न उठाएका छन् । यसले अमेरिकी बजारमा इन्धनको मूल्य घटाउन कति सहयोग गर्छ भन्नेमा पनि उनीहरूले आशंका व्यक्त गरेका छन् ।
क्विल्टर चेभियटका लगानी रणनीतिकार टिम आर्मिटेजका अनुसार पहिलो चरणमा उपलब्ध गराइने तीन लाख टन डिजेल करिब २२ लाख ५० हजार ब्यारेल बराबर हुन्छ । अमेरिकामा दैनिक करिब ३८ लाख ब्यारेल डिजेल खपत हुने भएकाले यसले इन्धनको मूल्यमा उल्लेखनीय प्रभाव नपार्ने उनको भनाइ छ ।
उनले मध्यावधि निर्वाचनअघि मुद्रास्फीति घटाउने प्रयासमा ट्रम्पले हतास कदम चालेको हुन सक्ने टिप्पणी गरेका छन् । यस सम्झौताबापत रुसले अमेरिकाबाट के प्राप्त गर्नेछ भन्ने विषयमा बीबीसीले ह्वाइट हाउससँग प्रतिक्रिया मागेको छ ।
अमेरिकामा इन्धनको मूल्य पछिल्ला महिनामा तीव्र रूपमा बढेको छ । गत फेब्रुअरीमा सुरु भएको इरान युद्धले विश्व ऊर्जा बजारमा पारेको प्रभावका कारण पेट्रोल र विशेषगरी डिजेलको मूल्य बढ्दा ट्रम्पमाथि राजनीतिक दबाब थपिएको छ ।
अमेरिकन अटोमोबाइल एसोसिएसन (एएए) का अनुसार अमेरिकामा डिजेलको औसत मूल्य प्रतिग्यालन ६.२८ अमेरिकी डलर पुगेको छ । यो सेप्टेम्बरको अन्त्यमा कायम भएको प्रतिग्यालन ६.५३ डलरको कीर्तिमानी मूल्यभन्दा कम हो ।
ट्रम्पको घोषणालगत्तै अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले रुसी डिजेललाई बजारमा प्रवेश दिन अस्थायी अनुमति जारी गरेको थियो ।पुटिनका विशेष दूत किरिल दिमित्रिएभले रुस–अमेरिका ऊर्जा सहकार्यले विश्वलाई फाइदा पुग्ने भन्दै सम्झौताको स्वागत गरेका छन् ।
